Gospodarka

Spółdzielczość jako ruch społeczno-gospodarczy ma w Polsce bardzo długą tradycję. Pierwsze spółdzielnie na ziemiach polskich powstały w Wielkopolsce i na Śląsku w zaborze pruskim, gdyż w Prusach uchwalono pierwsze ustawy o spółdzielniach. Najstarszą gałęzią spółdzielczości są spółdzielnie oszczędnościowo-kredytowe i spółdzielnie spożywców, a za pierwszą spółdzielnię tego typu uznaje się założone w 1861 r. Towarzystwo Pożyczkowe dla Przemysłowców Poznania. Prekursorami ruchu spółdzielczego w zaborze pruskim byli ks. Stanisław Adamski, późniejszy biskup diecezji katowickiej, i ks. Piotr Wawrzyniak w Wielkopolsce oraz Karol Miarka na Górnym Śląsku. W zaborze austriackim działali Edward Milewski i Franciszek Stefczyk, założyciel wiejskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych, a w zaborze rosyjskim Edward Abramowski i Stanisław Wojciechowski, drugi prezydent RP wiatach 1922—1926. Spółdzielnie funkcjonują w różnych działach gospodarki narodowej. Na początku 1998 r. było w Polsce 19 775 spółdzielni. Najwięcej spółdzielni działało w sekcji K według określenia EKD (Obsługa nieruchomości i firm), obejmującej między innymi spółdzielnie mieszkaniowe, gdyż było ich 6767, co stanowi 34,2% ogólnej liczby spółdzielni w Polsce. Na następnych miejscach plasuje się 3649 spółdzielni w rolnictwie (18,4% spółdzielni), 3661 spółdzielni w handlu i naprawach (sekcja G według EKD), które stanowią 18,5% ogólnej liczby spółdzielni, a dalej jest przemysł obejmujący 2469 spółdzielni (12,6%), finanse z 1697 spółdzielniami (głównie są to banki spółdzielcze) oraz budownictwo, w którym działa 901 spółdzielni (4,6%) .
Spółdzielnie można podzielić na różne grupy i rodzaje w zależności od zasad i specyfiki ich działalności. Uwzględniając funkcje spełniane przez spółdzielnię w stosunku do jej członków można wyróżnić spółdzielnie użytkowników i spółdzielnie wytwórcze.